Miljković: Balada

Obavezna lektira

Ovaj legendarni jugoslavenski pjesnik gotovo tri godine je, nakon dolaska iz rodnog Niša u Beograd, bezuspješno pokušavao objaviti svoje stihove, a prvu pjesmu objavljuje mu Oskar Davičo 1955. godine u časopisu Delo. Miljković je tada imao 21. godinu a prvom zbirkom Uzalud je budim, objavljenom naredne godine, postiže veliki uspjeh i osigurava sebi sigurno mjesto u samom vrhu domaće književnosti.

Umro je u 27. godini pod do kraja nerazjašnjenim okolnostima. U noći između 11. i 12. februara 1961. godine, njegovo tijelo je pronađeno na koljenima, obješeno na vrbu u blizini Ksaverske šume na periferiji Zagreba, gdje je živio neko vrijeme.

Balada ohridskim trubadurima je objavljena u zbirci Vatra i ništa u okviru ciklusa Lauda (1959). Miljković je pjesmu napisao u vozu, na povratku sa Ohridskog jezera.

***

Ohridskim trubadurima

Mudrosti, neiskusno sviću zore,
Na obične reči više nemam pravo!
Moje se srce gasi, oči gore.
Pevajte, divni starci, dok nad glavom
Rasprskavaju se zvezde kao metafore!
Što je visoko iščezne, što je nisko istruli.
Ptico, dovešću te do reči. Al vrati
Pozajmljeni plamen. Pepeo ne huli.
U tuđem smo srcu svoje srce čuli.
Isto je pevati i umirati.

Sunce je reč koja ne ume da sija.
Savest ne ume da peva, jer se boji
Osetljive praznine. Kradljivci vizija,
Orlovi, iznutra kljuju me. Ja stojim
Prikovan za stenu koja ne postoji.
Zvezdama smo potpisali prevaru
Nevidljive noći, tim crnje. Upamti
Taj pad u život ko dokaz tvom žaru.
Kad mastilo sazre u krv, svi će znati
Da isto je pevati i umirati.

Mudrosti, jači će prvi posustati!
Samo nitkovi znaju šta je poezija,
Kradljivci vatre, nimalo umiljati,
Vezani za jarbol lađe koju prati
Podvodna pesma javom opasnija.

Onesvešćeno sunce u zrelom voću će znati
Da zameni poljubac što pepeo odmara.
Al niko posle nas neće imati
Snagu koja se slavujima udvara
Kad isto je pevati i umirati.

Smrtonosan je život, al smrti odoleva.
Jedna strašna bolest po meni će se zvati.
Mnogo smo patili. I, evo, sad peva
Pripitomljeni pakao. Nek srce ne okleva.
Isto je pevati i umirati.

Obavezna lektira

Ujević: Augustovska noć
Krleža: O elementima
Apollinaire: L'Otmika
Mučenje nadom
Isaković: Božija kazna
Samokovlija: Nosač Samuel
Borges: Paracelsusova ruža
Boccaccio: Dekameron
Kipling: Ako
Céline: Fragmenti pisama
Sidran: Ne mogu da zaspim
Bašeskija: Ljetopis
Selimović: Džemal
De Montaigne: O spavanju
U pohvalu spokojstvu
Dizdar: Putovi